Kahve Hakkında 4 Yaygın Efsane: Bilim Ne Diyor? (ISIC Analizi)

"Kahve kalbe zararlı", "aç karnına kahve içilmez", "kahve vücudu susuz bırakır"... Sosyal medyada kahveyle ilgili sağlık iddiaları hiç eksik olmuyor. Kahve ve sağlık konusundaki bilimsel çalışmaları derleyen Institute for Scientific Information on Coffee (ISIC), 13 Ekim'de yayımladığı analizde bu iddiaların ne kadar yaygın arandığını ortaya koydu ve en sık karşılaşılan dört efsaneyi bilimsel çalışmalarla karşılaştırdı. Grooms Brothers olarak analizin öne çıkan noktalarını derledik.

Kahve efsanelerine yılda 1 milyondan fazla arama

Comunicaffè'nin aktardığı analize göre son bir yılda Google'da kahveyle ilgili sağlık efsanelerine yönelik 1 milyondan fazla arama yapıldı. TikTok'ta kahve ve kafeinle ilgili 20 milyondan fazla paylaşım bulunuyor. "Kahve" aramaları son beş yılda yüzde 40 artarken kahve ve bağırsak sağlığıyla ilgili aramalar 250 bini aştı. "Aç karnına kahve" aramaları ise bir önceki yıla göre yüzde 50 arttı.

Analizde, insanların beşte birinin sağlık bilgisi için sosyal medyaya başvurduğu ve bir değerlendirmeye göre TikTok'taki beslenme içeriklerinin yüzde 98'inin halk sağlığı önerileriyle örtüşmeyebileceği de hatırlatılıyor. ISIC ile çalışan diyetisyen Kate Hilton, bu iddiaların birçoğunun abartılmış ya da bağlamından koparılmış bir doğruluk payına dayandığını söylüyor.

Efsane 1: "Kahve kalp sağlığına zararlı"

ISIC'in derlediği çalışmalara göre ölçülü kahve tüketimi ile kalp-damar hastalıkları ya da koroner kalp hastalığı riski arasında bir artış ilişkisi bulunmuyor. Hatta bazı araştırmalar, ölçülü tüketimin kalp-damar hastalığı görülme sıklığı ve bu nedenle ölüm riskiyle ters yönlü ilişkili olabileceğini gösteriyor. Analizde İngiltere'deki UK Biobank verilerini kullanan bir çalışma ile 10 Avrupa ülkesini kapsayan bir araştırma da kaynaklar arasında yer alıyor.

Efsane 2: "Kafeinsiz kahvenin hiçbir faydası yok"

Analize göre kafeinsiz kahve de polifenoller, klorojenik asitler, antioksidanlar, potasyum ve magnezyum içeriyor. ISIC'in aktardığı bir çalışmada hem kafeinli hem kafeinsiz kahve tüketimi, tip 2 diyabet riskinin azalmasıyla ilişkili bulunmuş. Yani kahvenin içeriğindeki bileşenler yalnızca kafeinden ibaret değil.

Efsane 3: "Aç karnına kahve içmek zararlı"

Son bir yılda aramaları yüzde 50 artan bu iddia için ISIC şunu aktarıyor: Ölçülü tüketim (günde 3-5 fincan) mide asidi, safra, pankreas enzimleri ve gastrin ile kolesistokinin gibi sindirim hormonlarının salgılanmasını uyarıyor; bu, sindirimin normal bir parçası. Kahve tüketiminin sağlıklı bağırsak florasıyla ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar da analizde yer alıyor. Elbette midesi hassas olan ya da reflü gibi bir rahatsızlığı bulunanların kendi doktorlarının önerisine uyması gerekiyor.

Efsane 4: "Kahve vücudu susuz bırakır"

Kahvenin yüzde 95'ten fazlası su. ISIC'in aktardığı çalışmaya göre ölçülü tüketildiğinde kahve vücudun sıvı dengesine katkıda bulunuyor ve olumsuz bir susuzluk etkisi göstermiyor. Kafeinin hafif idrar söktürücü etkisi, ölçülü tüketimde içilen sıvının kendisiyle dengeleniyor.

Efsaneler neden bu kadar yayılıyor?

Analizin dikkat çektiği nokta, efsanelerin tamamen uydurma olmaması. Örneğin kahvenin mide asidini uyardığı doğru; ancak bu, kahvenin herkes için zararlı olduğu anlamına gelmiyor. Kafeinin hafif idrar söktürücü etkisi de gerçek, ama içilen sıvı miktarı bu etkiyi dengeliyor. Kısa videolarda bu ayrıntılar kayboluyor ve küçük bir doğruluk payı, kesin bir yasağa dönüşüyor. Bu yüzden sağlıkla ilgili bir iddiayı okurken kaynağına, hangi miktardan söz edildiğine ve kimler için geçerli olduğuna bakmak önemli.

Haberi okurken akılda tutulması gerekenler

• "Ölçülü" kelimesi önemli: Analizdeki sonuçların hepsi ölçülü tüketim için geçerli. Fazla kafein uyku, çarpıntı ve huzursuzluk yapabilir.
• Herkes farklı: Hamilelik, kalp ritmi bozukluğu, reflü ya da ilaç kullanımı gibi durumlarda kahve tüketimini doktorunuzla konuşun.
• Kaynak: ISIC, Avrupa'daki büyük kahve şirketleri tarafından desteklenen bir kuruluş; analizinde hakemli bilimsel yayınlara dayanıyor.
• Ne eklediğiniz de önemli: Bilimsel çalışmalar genellikle sade kahveye bakıyor. Şurup, krema ve şekerle hazırlanan içecekler farklı bir tablo çizer; bu konuyu kahve ve fruktoz yazımızda ele almıştık.

Sade kahvenin keyfi: Kalite fark ettirir

Sağlık açısından en sade seçenek, şeker ve şurup eklemeden içilen kahve. Ancak birçok kişi kahveyi acı bulduğu için şekere yöneliyor. Burada kahvenin kalitesi ve tazeliği belirleyici oluyor: Taze kavrulmuş, doğru demlenmiş nitelikli bir kahve, doğal tatlılığı ve dengeli asiditesiyle şekersiz de keyifle içilebiliyor. Bayat ya da aşırı kavrulmuş kahve ise acı ve yanık bir tat bırakıyor.

Grooms Brothers'ın yaklaşımı

Kahvelerimizi siparişinizden sonra taze kavuruyor, 24 saat içinde kargoya veriyoruz. Sade içmek isteyenler için doğal tatlılığı öne çıkan kahveler iyi bir başlangıç: badem, fındık ve karamel notalı Filter Coffee Classic ve dengeli Colombia Supremo filtre kahvede şekersiz içime uygun. Espressoda ise fındık, sütlü çikolata ve bal notalı Golden Harvest, düşük asiditesiyle yumuşak bir fincan veriyor.

Damak zevkinize uygun kahveyi bulmak için Kahveni Bul sihirbazını deneyebilir, taze kahvenin önemini taze kavrulmuş kahve yazımızda okuyabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlıkla ilgili kararlar için doktorunuza danışın.