Rekor El Niño Uyarısı: Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Tahmini Kahve Piyasasını Nasıl Etkiliyor?

Kahve piyasasının bu sonbahardaki en önemli gündem maddesi bir hava olayı: El Niño. Birleşmiş Milletler'in hava, iklim ve su kaynaklarından sorumlu kuruluşu Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 8 Ekim'de yayımladığı mevsimsel iklim güncellemesinde El Niño'nun hızla güçlendiğini ve Pasifik'te rekor deniz suyu sıcaklıkları beklendiğini açıkladı. Grooms Brothers olarak WMO'nun duyurusunu ve İtalyan kahve yayını Comunicaffe'nin 16 Ekim tarihli piyasa değerlendirmesini okuyup bu gelişmenin üreticiden fincana nasıl yansıyabileceğini derledik.

WMO ne söylüyor?

WMO'ya göre orta ve doğu tropikal Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklıklarının Ekim–Aralık 2026 döneminde rekor seviyelere çıkması bekleniyor. Öne çıkan rakamlar şöyle:

• Zirve: El Niño'nun Aralık 2026 civarında zirve yapması bekleniyor.
• Süre: El Niño'nun Şubat 2027'ye kadar sürme ihtimali neredeyse yüzde 100.
• Şiddet: El Niño'yu izlemekte kullanılan Niño 3.4 endeksi Haziran'daki +1,6 °C'den Ağustos'ta +2,5 °C'ye yükseldi. Ekim–Aralık için tahmin yaklaşık +3,7 °C. Bu, ölçümler başladığından beri görülen en yüksek değer olur; önceki rekor Kasım 2015–Ocak 2016 dönemindeki +2,6 °C idi.
• Güven: Tahmin, on üç ulusal ve uluslararası merkezin ortak görüşüne dayanıyor.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, El Niño'nun gezegene yeni ısı eklemediğini, ancak beslendiği okyanusun şimdiye kadar ölçülen en sıcak okyanus olduğunu vurguluyor. Kuruluş, dünyanın büyük bölümünde ortalamanın üzerinde sıcaklıklar ve yağış düzeninde kaymalar bekliyor; bu da farklı bölgelerde hem kuraklık hem de sel riskini artırıyor.

Kahve için neden bu kadar önemli?

Kahve, sıcaklık ve yağışa çok duyarlı bir bitki. Çiçeklenme, meyve tutumu ve hasat, doğru zamanda gelen yağmura bağlı. Comunicaffe'nin değerlendirmesi, El Niño'nun etkisinin şimdiden piyasada hissedildiğini gösteriyor. Yayın, sıcaklıkların iklim değişikliğinin etkisiyle birleşerek artacağını ve yağışlarda ciddi düzensizlikler olabileceğini aktarıyor.

Brezilya'nın bu yılki hasadı: fazla yağmur, düşen kalite

Dünyanın en büyük kahve üreticisi Brezilya'da 2026/27 hasadında sorun kuraklık değil, aşırı yağış oldu. Safras & Mercado analisti Gil Barabach'ın Brezilya'daki Notícias Agrícolas'a verdiği bilgilere göre fazla yağmur hasadı geciktirdi, yüksek nem de kaliteyi düşürdü. Yağmur, olgunlaşma ya da hasat sırasında yere düşen çekirdeklerin (Portekizce café de chão) payını artırdı. Bu da kalite standartlarını ve farklı sınıflar arasındaki fiyat farklarını etkiledi.

Gelecek hasat: düzensiz yağışlar ve kuzeyde kuraklık riski

2027/28 hasadına bakıldığında tablo karışık. Brezilya'nın en büyük arabika üretim bölgesi Minas Gerais'te 4 Ekim'de biten haftada yağışlar tarihsel ortalamanın iki katından fazlaydı. Ancak yağışlar düzensiz dağılıyor ve çiçeklenme ile ilk meyve tutumu için daha fazla yağmura ihtiyaç var. Barabach'a göre kuraklık ve sıcak hava dalgalarına en açık bölgeler Cerrado, Espírito Santo ve Bahia gibi kuzeydeki kahve bölgeleri.

Üreticiler açısından iyi bir haber de var: Temmuz ve Ağustos'taki fiyat artışları sayesinde birçoğu maliyetlerini karşılayıp finansal bir tampon oluşturabildi. Öte yandan Vietnam ve Orta Amerika hasatlarının piyasaya girmesiyle arz tarafında ek baskı bekleniyor.

Fiyatlar ne durumda?

Comunicaffe'nin aktardığına göre 15 Ekim Perşembe seansında New York'ta arabika vadeli işlemlerinde Aralık kontratı yüzde 1,1 düşüşle libre başına 294,80 sente geriledi ve işlem sırasında 3 dolar eşiğinin altına indi. Londra'da robusta için Ocak kontratı yüzde 3,1 (106 dolar) düşerek ton başına 3.364 dolardan kapandı. Arabikanın Ekim başında yeniden 3 doların üzerine çıktığı haftayı bu yazımızda anlatmıştık. Kısa vadeli dalgalanmalar sürerken piyasanın asıl merak ettiği, El Niño'nun önümüzdeki aylarda çiçeklenme dönemini nasıl etkileyeceği.

Aynı haberden: kahve zarı çeliği paslanmaya karşı koruyabilir

Comunicaffe aynı yazıda kahvenin yan ürünleriyle ilgili ilginç bir araştırmaya da yer veriyor. Kavurma sırasında çekirdekten ayrılan ince, gümüş renkli zar (İngilizcede silverskin) genellikle atık olarak görülüyor. Mısır'daki Egyptian Petroleum Research Institute (EPRI) ile Suudi Arabistan'daki Taif Üniversitesi Kimya Bölümü'nden araştırmacılar, bu zardan ultrasonla elde edilen bir özütün asidik ortamda çeliğin korozyonunu yavaşlatan doğal bir önleyici gibi çalıştığını buldu. Habere göre özüt, metal yüzeyinde kararlı bir koruyucu tabaka oluşturarak korozyon hızını yüzde 90'ın üzerinde azalttı. Sonuçlar elektrokimyasal, mikroskobik ve bilgisayar destekli testlerle doğrulandı.

Kavurma atıklarının değerlendirilmesi, kahvede sürdürülebilirlik tartışmalarının giderek daha çok konuşulan bir parçası. İklim riskleri ve dayanıklılık üzerine önceki derlememizi burada okuyabilirsiniz.

Bu gelişmeler fincanınıza nasıl yansır?

El Niño gibi hava olaylarının etkisi raflara aylar sonra ulaşır. Bugün kavrulan kahveler, çoğunlukla önceki hasatlardan ve aylar önce yapılan alımlardan geliyor. Ancak yağış düzensizlikleri kalitede farklılaşmayı artırabilir: aynı ülkeden gelen iki kahve arasında bile ciddi fark olabilir. Bu yüzden kahve alırken menşe, işleme yöntemi ve kavrum tarihi gibi bilgileri açıkça veren kaynakları tercih etmek her zamankinden daha önemli.

Grooms Brothers'ın yaklaşımı

Grooms Brothers'ta kahvelerimizin menşeini, işleme yöntemini ve tadım notlarını ürün sayfalarında açıkça paylaşıyor, çekirdekleri siparişe göre taze kavurup 24 saat içinde kargoya veriyoruz. Farklı menşeleri tanımak isterseniz kakao ve karamel notalı Colombia Supremo ya da kuru üzüm, incir ve fındık notalı Honduras Washed iyi bir başlangıç. Brezilya ve Kolombiya'daki üretim verilerini bu haberimizde bulabilir, damak zevkinize uygun kahveyi seçmek için Kahveni Bul sihirbazını kullanabilirsiniz.